Trong quá trình cho con bú, tình trạng tắc tia sữa thường xuyên gặp ở các mẹ bỉm sữa, tình trạng này gây đau đớn, khó chịu, thậm chí gây nguy hiểm. Cùng Fresh Life đọc bài viết để tìm hiểu xem nhé!
1.Tắc tia sữa là gì?
Ống dẫn sữa bao gồm những ống nhỏ giúp dẫn sữa từ tiểu thùy bên trong núm vú ra núm vú. Mỗi núm vú sẽ có khoảng 15-25 thùy, được sắp xếp theo hình nan hoa. Tuy nhiên, chỉ có khoảng 5-10 ống dẫn sữa mở ra trong quá trình cho con bú. Tắc tia sữa (tắc ống dẫn sữa) là tình trạng sữa bị tắc trong vú dẫn đến sữa không chảy ra ngoài được gây đau đớn, khó chịu. Tắc tia sữa nổi cục cứng, đau gây ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống của mẹ và bé.
- Nguyên nhân: Do nhiều nguyên nhân khác nhau như chèn ép, không vắt sữa thường xuyên,… gây tắc ống dẫn sữa
- Biểu hiện: bầu vú căng tức, khi sờ có thể có cục cứng. Sữa tiết ra ít. Mẹ thường có cảm giác dễ chịu khi vắt sữa hoặc khi cho con bú.
1.2 Áp xe vú
- Do nhiễm khuẩn (chủ yếu là liên cầu khuẩn và tụ cầu)
- Khi sờ thấy cục cứng kèm theo các triệu chứng sưng, nóng, đỏ, đau, mẹ có thể tấy sốt,…Con khi bú sữa mẹ bị viêm thường có triệu chứng rối loạn tiêu hóa, đi ngoài phân lỏng, bỏ bú,…Mẹ cần phân biệt được tắc tia sữa và áp xe vú để có phác đồ điều trị đúng, nhiễm trùng áp xe vú cần được can thiệp bằng kháng sinh.
2. Biểu hiện;
- Đau khu trú tại khối u, có thể kèm theo sưng, nóng, đỏ tại vùng xung quanh khối u. Bên cạnh đó, biểu hiện sốt do tắc tia sữa cũng cần được lưu ý để phân biệt với áp xe vú và viêm vú.
- Trẻ thường quấy khóc khi bú ở bên vú bị tắc do sữa chảy chậm hơn.
- Khi cho con bú hoặc vắt sữa bên vú bị tắc tia sữa, mẹ thường có cảm giác dễ chịu hơn.
- Sữa ở bên vú bị tắc có tính chất đặc hơn bên còn lại.
- Tình trạng tắc ống dẫn sữa có thể gây tình trạng sốt nhẹ, vú sưng to kèm theo nhiều triệu chứng khó chịu, lúc này, hãy đi khám để được điều trị kịp thời, tránh nguy cơ nhiễm trùng vú.
3. Nguyên nhân
- Mặc quần áo quá chật.
- Không cho con bú thường xuyên hoặc bỏ lỡ lần bú của trẻ.
- Sữa mẹ còn dư thừa trong bầu ngực dẫn đến tình trạng ứ trệ gây tắc ống dẫn sữa.
- Bé gặp khó khăn trong quá trình bú mẹ.
- Viêm (sưng) ống dẫn sữa làm giảm lượng sữa chảy qua.
- Căng thẳng quá mức: Tâm trạng cũng ảnh hưởng rất nhiều đến quá trình bài tiết sữa mẹ. Do đó, việc cân bằng, giải tỏa cảm xúc trong quá trình nuôi con cũng đem lại hiệu quả cao trong việc điều trị tắc tia sữa.
4. Tắc tia sữa có nguy hiển không?
- Tắc tia sữa thành cục cứng có thể gây nên tình trạng viêm vú, áp xe vú gây sưng đau, khó chịu, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống của mẹ.
- Tắc sữa sau sinh không được điều trị có thể gây nên tình trạng mất sữa, không đáp ứng đủ nhu cầu của trẻ hàng ngày.
- Tắc sữa kéo dài cũng gây căng thẳng, khiến mẹ stress, ảnh hưởng đến việc nuôi con.
- Do đó, trong trường hợp ống dẫn sữa kéo dài, không có dấu hiệu thuyên giảm sau khi áp dụng các biện pháp được khuyến cáo kèm theo các triệu chứng sốt, đau, nóng, đỏ tại vùng vú bị tắc thì mẹ nên tham khảo ý kiến của chuyên gia hoặc bác sĩ có chuyên môn để được tư vấn kịp thời.
Tham khảo thêm: Tổng hợp những thực phẩm lợi sữa sau sinh
5. Mẹo dân gian giúp chống tắc tia sữa
5.1 Sử dụng lá mít chữa tắc tia sữa
Bước 1: Lựa chọn những lá mít bánh tẻ để hái (không già quá cũng không nên non quá).
Bước 2: Rửa sạch lá mít để lại bỏ bụi bẩn, để ráo nước.
Bước 3: Hơ nóng lá mít sau đó đặt lên vùng bầu ngực bị sưng tấy, kết hợp vừa đắp vừa mát xa để tăng hiệu quả.
Thực hiện liên tục cho đến khi lá mít nguội, có thể hơ nóng và lặp lại các bước bên trên. Mỗi ngày nên làm từ 3-4 lần, làm 3-5 ngày liên tục để phát huy tác dụng.
5.2 Hành tím
Sử dụng hành tím để chữa tắc tia sữa cũng là một mẹo dân gian được lưu truyền từ lâu, thực hiện như sau:
Bước 1: Cắt hành tím thành từng lát, sau đó áp lên bầu ngực vùng bị nổi cục, không nên đắp lên đầu ti vì mùi hăng của hành tím sẽ làm con bỏ ti mẹ.
Bước 2: Sử dụng một tấm khăn mềm (có thể sử dụng khăn sữa của con) đắp lên trên, kết hợp mát xa nhẹ nhàng hàng ngày.
Mỗi ngày nên đắp 2 lần, trong 4 ngày liên tục, tình trạng tắc tia sữa sẽ được cải thiện.
5.3 Chữa tắc tia sữa bằng xôi nếp
Xôi nếp sau khi nấu xong, mẹ có thể cho xôi nếp đang còn nóng vào khăn vải sạch, chường lên bầu ngực theo hướng từ ngoài vào trong, đặc biệt là chườm lên vùng ngực bị tắc tia sữa.
5.4 Sử dụng quả đu đủ non
Với phương pháp này, mẹ nên lựa chọn những quả Đu Đủ non, sau khi rửa sạch, thái thành từng lát mỏng, đắp lên bầu ngực. Sử dụng khăn sữa và mát xa một cách nhẹ nhàng.
5.5 Sử dụng xơ mướp
Xơ mướp là bộ phận được phơi khô của quả mướp sau khi già, theo Đông y có tác dụng giúp thông tuyến sữa.
Cách làm:
- Xơ mướp sau khi sơ chế, rửa sạch, cho vào nồi đun.
- Mẹ có thể sử dụng hàng ngày, uống thay nước lọc.
5.6 Sử dụng bồ công anh
Trong Đông Y, Bồ Công Anh có tính hàn, dùng để giải nhiệt, chữa mụn nhọt và thông tắc tia sữa hiệu quả.
Sử dụng lá Bồ Công Anh khô bằng cách đun nước uống thay nước lọc hàng ngày.
Sử dụng lá Bồ Công Anh tươi bằng cách rửa sạch, xay nát, nước để uống còn lá sử dụng đắp lên bầu ngực bị tắc qua đêm, tránh đắp trực tiếp lên vùng núm vú.
5.7 Mẹo chữa tắc tia sữa bằng lược
Sử dụng lược để chữa tắc tia sữa là một mẹo dân gian được lưu truyền từ đời xưa. Để áp dụng phương pháp này, mẹ cần chuẩn bị một chiếc lược dày, chải đều và nhẹ nhàng lên bầu ngựa theo hướng từ bầu ngực xuống núm vú để cải thiện dòng chảy của sữa mẹ.
Lưu ý:
- Mỗi phương pháp sẽ có hiệu quả không giống nhau, tùy do cơ địa, mức độ tắc của tùy từng người
- Nếu thấy có dấu hiệu tắc tia sữa, mẹ cần tìm biện pháp can thiệp ngay, tránh tình trạng để lâu ảnh hưởng đến quá trình tiết sữa của mẹ.
- Khi áp dụng biện pháp nào mẹ cũng cần kiên trì thực hiện để đạt hiệu quả tốt nhất.
- Nếu sử dụng các phương pháp không có hiệu quả, tình trạng tắc tia sữa bị trầm trọng hơn thì mẹ cần đến gặp bác sĩ để được tư vấn kịp thời.
- Cũng cần lưu ý rằng, nếu sử dụng các phương pháp kể trên mà mẹ xuất hiện tình trạng ngứa ngáy, ban đỏ hoặc bất kỳ dấu hiệu bất thường nào trên bầu ngực thì nên dừng lại
6. Kết luận
Tắc tia sữa là tình trạng tắc ống dẫn sữa gây căng tức, sưng tấy, đau đớn cho người mẹ. Nếu được xử trí sớm và đúng cách thường hết sau 2-3 ngày. Tắc tia sữa thường xuyên, kéo dài, không được điều trị đúng có thể gây nên tình trạng viêm vú, áp xe vú,…